Xứ Bắc Kỳ nhiệt đới luôn có sức hấp dẫn kỳ lạ với tính cách ưa chinh phục khám phá của người Pháp. Và Charles-Édouard Hocquard không phải ngoại lệ. Ông đã tham gia Chiến dịch Bắc Kỳ với tư cách bác sĩ quân y. Bên cạnh đó, ông còn là một nhiếp ảnh gia không chuyên, và trong chiến dịch này đã thực hiện điều mà ngày nay ta gọi là phóng sự ảnh về cuộc phiêu lưu của ông ở Bắc Kỳ.
Sau một thời gian dài tiến hành đàm phán, với một số trục trặc và gián đoạn giữa chừng, cuối cùng Nhã Nam cũng đã mua thành công bản quyền của 44 tấm ảnh gốc do bác sĩ Hocquard chụp, từ Trung tâm Lưu trữ Hải ngoại (ANOM), Aix-en-Provence, Pháp, cho vào phụ lục cuốn sách Một chiến dịch ở Bắc Kỳ, nhằm cung cấp thêm cho bạn đọc một tư liệu quý giá.
GIỚI THIỆU NỘI DUNG TÁC PHẨM
MỘT CHIẾN DỊCH Ở BẮC KỲ
Tên gốc: Une Campagne au Tonkin
Tác giả: Bác sĩ quân y Charles Édouard Hocquard
Trương Quốc Toàn dịch
Emmanuel Cerise giới thiệu
Một chiến dịch ở Bắc Kỳ là bản tường trình cá nhân về một chiến dịch quân sự được Pháp tiến hành từ 1883 đến 1886 nhằm mục đích thiết lập chế độ bảo hộ ở Bắc Kỳ. Tác giả, Charles Édouard Hocquard, đã tham gia Chiến dịch Bắc Kỳ với tư cách bác sĩ của quân đội từ 1884 đến 1886. Bên cạnh đó, ông còn là một nhiếp ảnh gia không chuyên và trong chiến dịch này đã thực hiện điều mà ngày nay ta gọi là phóng sự ảnh về cuộc phiêu lưu của ông ở Bắc Kỳ.
Ban đầu, câu chuyện ông viết được in trên tạp chí Le Tour du Monde (Vòng quanh Thế giới) thành năm phần dài dưới nhan đề 30 tháng ở Bắc Kỳ. Tác phẩm được xuất bản dưới dạng sách vào năm 1892 và thuật lại chuyến đi của bác sĩ Hocquard từ lúc ông rời cảng Toulon ngày 11 tháng Một 1884 đến khi ông hồi hương vào ngày 19 tháng Tư 1886. Trong 26 tháng ở Việt Nam, Hocquard trải qua 10 tháng ở Hà Nội, từ đó viết nên một nguồn tư liệu quan trọng về thành phố này vốn không mấy thay đổi ngay cả khi có sự hiện diện của người Pháp. Hocquard dành nhiều thời gian cho việc tường thuật lại các quan sát thực địa của mình, vì vậy, ta có thể đọc được qua tác phẩm này một câu chuyện lịch sử và dân tộc học, miêu tả địa lý tự nhiên và địa lý nhân văn miền Bắc Việt Nam cuối thế kỷ 19. Việc miêu tả chặt chẽ và vô cùng chi tiết ấy cho thấy rõ một Việt Nam còn ít chịu ảnh hưởng phương Tây cả về kiến trúc lẫn lối sống, vẻ bề ngoài và tinh thần của người dân.
Một chiến dịch ở Bắc Kỳ xuất bản lần đầu ở Pháp năm 1892, bao gồm 247 tranh khắc và 2 bản đồ, đã mô tả sắc nét cảnh quan, con người cùng những tập tục của người dân ở vùng đất mà tác giả đã khám phá trong quá trình tham gia một số trận đánh thuộc Chiến dịch Bắc Kỳ của quân đội Pháp (chống lại một số đội quân người Việt, quân Cờ Đen cùng quân Vân Nam và Quảng Tây của nhà Thanh, kéo dài từ tháng Sáu năm 1883 đến tháng Tư năm 1886, với mục tiêu chiếm đóng hoàn toàn Bắc Kỳ và giữ vững chế độ bảo hộ của Pháp).
Chính bởi vậy, ngoài giá trị đem đến góc nhìn chân thực và mới mẻ về vùng đất thuộc địa này cho người Pháp khi ấy, Một chiến dịch ở Bắc Kỳ còn mang tới cho người đọc hôm nay những sử liệu quý báu về đời sống người dân Bắc Kỳ trong giai đoạn chiến tranh Pháp-Thanh cuối thế kỷ 19, đặc biệt ở khía cạnh hình ảnh, với những bức ảnh được chụp bởi chính tác giả Hocquard, con người hội tụ đầy đủ sự chỉn chu, khoa học của một bác sĩ cùng góc nhìn tinh tế của một nhiếp ảnh gia lành nghề.
Trong chuyến đi tới Bắc Kỳ, ngoài công việc chính là bác sĩ quân y, Charles-Édouard Hocquard còn được phân công nhiệm vụ chụp ảnh địa hình, hỗ trợ công tác trắc địa cho quân đội viễn chinh. Chính nhờ vậy, trong hơn hai năm ở Đông Dương (chủ yếu ở Bắc Kỳ), bác sĩ Hocquard đã chụp hơn 400 bức ảnh và những ảnh này hiện được lưu trữ ở nhiều đơn vị khác nhau như Trung tâm Lưu trữ Quốc gia Hải ngoại Pháp, Viện Viễn Đông Bác Cổ, Thư viện Quốc gia Pháp…
Nhiệm vụ thứ hai này vốn ít người biết đến và hầu như không được nhắc tới trong nội dung cuốn sách Một chiến dịch ở Bắc Kỳ, nhưng nó đã góp phần lý giải cho việc Hocquard đã chụp ảnh rất tỉ mỉ những nơi đội quân đi qua, hay những đại cảnh, thậm chí dường như có những ảnh được chụp từ trên cao (có lẽ từ một khinh khí cầu được quân đội viễn chinh đưa sang Bắc Kỳ trong chiến dịch này, như chính tác giả đã hé lộ ở chương bốn rằng “trong một lần nghỉ chân, tôi đã xin phép được leo lên một trong hai quả khí cầu đang được neo giữ”.
Khi chụp những bức ảnh này, Hocquard là quân nhân đang thực hiện nhiệm vụ. Có lẽ đây là lý do khiến nhà xuất bản Librairie Hachette et Cie đã sử dụng thợ khắc tranh khắc lại các ảnh chụp của Hocquard để làm minh họa khi in cuốn sách Một chiến dịch ở Bắc Kỳ vào năm 1892.
Chúng ta sẽ bắt gặp nhiều điều thú vị khi so sánh các tranh khắc in trên sách với ảnh gốc mà bác sĩ Hocquard chụp. Về nguyên tắc, thợ khắc tranh sẽ khắc trung thành với ảnh gốc, nhưng trên thực tế, sẽ luôn có khác biệt giữa tranh khắc và ảnh gốc: để phù hợp với khổ giấy in, vì muốn nhấn vào chủ điểm chính trên ảnh, hay là do cá tính của người thợ khắc vì mỗi người nghệ sĩ đều muốn để lại chút dấu ấn cá nhân trên tác phẩm. Hãy lấy ví dụ là bức ảnh chụp “Trục phố chính của Bắc Ninh” (lấy từ ấn bản của nhà xuất bản H. Cremnitz, Paris, 1885, tr.17) mà chúng tôi chọn làm ảnh bìa ấn bản tiếng Việt, tranh khắc nằm ở trang 102: so với ảnh gốc, tranh khắc bị thu hẹp hơn, toàn bộ phần ảnh phía dưới (bao gồm chân cột đền, gốc cây, chõng che…) bị cắt bỏ, nhưng lại thêm hai “nhân vật” ở trung tâm tranh khắc.
Những tấm ảnh in trong phụ lục này được chúng tôi chọn lựa trong số hơn 200 bức ảnh đang được lưu giữ và quản lý bởi Trung tâm Lưu trữ Quốc gia Hải ngoại Pháp ở Aix-en-Provence để độc giả có thể hình dung ra sự khác biệt nói trên, và có một cái nhìn rõ nét hơn về cuộc sống, phong cảnh và con người Bắc Bộ những năm cuối thế kỷ mười chín.
GIỚI THIỆU TÁC GIẢ
Charles-Édouard Hocquard sinh năm 1853 tại Nancy, là bác sĩ quân y, nhiếp ảnh gia và nhà khám phá người Pháp. Ở Việt Nam, tên tuổi ông đã được biết đến từ lâu với tư cách tác giả những bức ảnh nổi tiếng chụp xứ Đông Dương cuối thế kỷ 19.
Là bác sĩ quân y, ông tình nguyện đăng ký gia nhập quân đội viễn chinh Pháp và lên đường sang Bắc Kỳ vào đầu năm 1884, và ông đã có dịp khám phá hầu khắp xứ Đông Dương, từ vùng biên giới phía Bắc tới vùng châu thổ phương Nam. Ngoài nhiệm vụ chính là chăm sóc sức khỏe cho thương bệnh binh quân viễn chinh và lính tập, Hocquard còn được phân công chụp ảnh địa hình hỗ trợ công tác trắc địa, và suốt hơn hai năm ở đây, ông đã tận dụng triệt để chiếc máy ảnh mang theo để chụp lại hầu như toàn cảnh xã hội Việt Nam khi ấy: từ phong cảnh thiên nhiên, làng mạc, phố phường đến những chân dung cụ thể của nhà vua, quan lại, nho sĩ, nhà buôn, binh lính, nông dân… Một phần những bức ảnh ấy đã đem về cho Hocquard chiếc huy chương vàng ở Triển lãm thế giới năm 1885 tổ chức ở Anvers, khi ông gửi tới đây trưng bày 117 bản sao các ảnh chụp tại Đông Dương.
Ông mất năm 1911 tại Lyon, vì bệnh cúm.
Tác giả: Nhiều tác giả Ngôn ngữ: tiếng Việt Số trang: 190 Năm xuất bản: 2025 Nhà phát hành: Cửu Đức Nhà xuất bản: Phụ nữ Việt Nam Kích thước: 16 x 24 m Hình
Tác giả: Nhiều tác giả Ngôn ngữ: tiếng Việt Số trang: 190 Năm xuất bản: 2025 Nhà xuất bản: Phụ nữ Việt Nam Kích thước: 16 x 24 m Hình thức: bìa cứng - có
Tác giả: Nhiều tác giả Ngôn ngữ: tiếng Việt Số trang: 190 Năm xuất bản: 2025 Nhà phát hành: Cửu Đức Nhà xuất bản: Phụ nữ Việt Nam Kích thước: 16 x 24 m Hình
Cuốn sách "Chữ và người, 400 năm..." của nhà văn Hoàng Minh Tường không chỉ là một cuốn tiểu thuyết lịch sử, mà còn là một bản anh hùng ca thiêng liêng về tiếng Việt,
Cấm Kị Và Hóa Giải Theo Tập Tục Dân Gian - Giải Tai Tập Học thuyết âm dương của Trung Quốc cổ đại luôn được coi là nguồn gốc hình thành các tư tưởng triết
Thọ Mai Sinh Tử - Sinh Nở, Cưới Hỏi, Trường Thọ, Ma Chay "Thọ mai sinh tử" là phong tục cổ truyền dẫn giải rõ ràng về cách áp dụng ngày giờ, cũng như những
"Nỗi ưu tư về việc gìn giữ nền nếp nhân cách con người nam bộ, chúng tôi bắt đầu chuyến thục nghiệm thời tính để lần hồi trở về hồn cốt quê nhà trải mấy
Giới thiệu sách Cuốn sách này có một đời sống riêng đặc biệt. Bản thảo của nó được hoàn thành năm 1939 bằng tiếng Pháp với tựa đề La civilisation annamite. Nhưng phải chờ hơn 5 năm
Văn Minh Vật Chất Của Người Việt ------------ Văn Minh Vật Chất Của Người Việt (Tái bản 2022) “Nhà vua thường thức giấc vào cuối giờ Dần, khoảng bốn rưỡi sáng, để còn kịp
Sách - Ca dao, tục ngữ bằng tranh - 2020 - Nxb Kim Đồng Mã Kim Đồng: Mã ISBN: 978-604-2-17839-6 Tác giả: Nhiều tác giả Khuôn Khổ: 14.5x20.5 cm Số trang: 180 Định dạng: bìa
Nếp Cũ - Hội Hè Đình Đám Với bộ sách Nếp cũ gồm: Con người Việt Nam; Tín ngưỡng Việt Nam; Làng xóm Việt Nam; Hội hè đình đám của tác giả Toan Ánh, Nhà xuất bản Trẻ mong được cung cấp
Tác giả: Sơn Nam Khổ sách: 14x20cm Số trang: 384 Giá bán: 105,000 VNĐ ISBN: 978-604-1-12855-2 In lần thứ 6 năm 2018 Giới thiệu tóm tắt tác phẩm: Cả 3 tập sách trên của nhà
Mã hàng 8935280912281 Tên Nhà Cung Cấp Thái Hà Tác giả Xuân Phương NXB NXB Công Thương Năm XB 2022 Ngôn Ngữ Tiếng Việt Trọng lượng (gr) 100 Kích Thước Bao Bì 26 x 17
Với bộ sách Nếp cũ gồm: Con người Việt Nam; Tín ngưỡng Việt Nam; Làng xóm Việt Nam; Hộ hè đình đám của tác giả Toan Ánh, Nhà xuất bản Trẻ mong được cung cấp
Với tập truyện ngắn Bóng chiều quê, ta lại bắt gặp nét chấm phá riêng, một thể tài mới đáng quý của cây bút cao niên khi truyền tải “tục hay nếp cũ” trên mảnh
Những Ngày Tết Ta (Tái Bản 2021)
Lời Ru Của Mẹ - Tò Mò Kể Chuyện Văn Hóa Việt ------------ Tò mò kể chuyện văn hóa Việt – Lời ru của mẹ 1 biến những kiến thức học thuật có phần
Ẩm Thực Chinh Phục Thế Giới – Chuyến Hải Trình Của Cà Phê Cuốn sách này sẽ đưa bạn bước vào hành trình hương vị đầy hấp dẫn của những tách cà phê thơm ngon.
Giới thiệu sách Tri Tân Nhân Vật Chí Tập Chú - Quyển 1: Từ thời Bắc thuộc đến nhà Trần
Năm 1998, kỷ niệm tròn 300 năm Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam kinh lược, chính thức xác lập chủ quyền của người Việt tại vùng đất mới ở Nam Bộ (1698 -
Ở phương Đông, lễ là nền tảng xã hội, là văn hóa căn bản của mọi giao tế nhân sinh. Nói đến đời sống tâm linh người ta không thể tách rời với việc thờ
Giáo dục văn hóa địa phương cho trẻ mầm non trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế Từ kết quả nghiên cứu đề tài cấp Đại học Huế, nhóm giảng viên thuộc Khoa Giáo dục
Ngày dự kiến có hàng: 30/09/2025 “Tả Quân Lê và Tuồng San Hậu” là một di cảo đặc biệt của học giả Vương Hồng Sển, do Nhà xuất bản Trẻ ấn hành, mang đậm giá
Tết – mùa đoàn viên, mùa của những giá trị văn hóa ngàn đời chảy tràn trong mạch sống của người Việt. Đó là dịp để chúng ta trở về với cội nguồn, lắng nghe
1. LÊ LA QUÁN XÁ QUÊ NHÀ – TÁC GIẢ NGUYỄN HỮU TÀI Cuốn sách là tập tản văn viết về những món ăn ngon, những quán xá thân quen của vùng đất Ninh Hòa
Mã hàng 8935086856673 Tên Nhà Cung Cấp First News Tác giả Cù Mai Công NXB NXB Tổng Hợp TPHCM Năm XB 2022 Trọng lượng (gr) 300 Kích Thước Bao Bì 20.5 x 14.5 cm Số
Tổng Tập Văn Học Dân Gian Nam Bộ - Tập 3: Vè Nam Bộ - Quyển 3 - Vè kể vật, kể việc - Vè lao động sản xuất và sinh hoạt Tập III của bộ
Việc sưu tầm - biên soạn Tổng tập Văn học dân gian Nam bộ là nguyện vọng mà bất cứ người làm công tác sưu tầm, nghiên cứu văn hóa dân gian ở vùng đất
Hương xưa sông nước miền Tây, Hồn quê đọng lại chút này làm tin! Vùng đất miền Tây Nam bộ mới chỉ cách nay trên dưới ba trăm năm hình thành. Một khoảng thời
Gia Định là nhớ, Sài Gòn là thương được chia làm hai phần như một thước phim xuyên suốt với hai màu sắc khác nhau. Nếu phần “Gia Định là nhớ” như một thước
Bộ sách Nếp cũ gồm: Con người Việt Nam; Tín ngưỡng Việt Nam; Làng xóm Việt Nam; Hộ hè đình đám, Hương nước hồn quê, Bó hoa Bắc Việt, Thú vui tao nhã của tác
Với bộ sách Nếp cũ gồm: Con người Việt Nam; Tín ngưỡng Việt Nam; Làng xóm Việt Nam; Hộ hè đình đám của tác giả Toan Ánh, Nhà xuất bản Trẻ mong được cung cấp
Nói đến Hà Nội, người ta thường nghĩ ngay tới hồ Gươm xanh xanh mặt nước long lanh, người Hà Nội giọng nói thành thanh, phố Tràng Tiền có kem mát lạ Nhưng vì sao
"Ở thành phố này, không ai buồn quá lâu đâu. Nghe thành phố thở đi, trong hơi thở đó có người Nghệ An, người Hà Nội, người Huế, người Hoa, người Khmer, người Hàn, người
Giới thiệu sách “Các cụ xưa nay vẫn cho rằng ở đời có ba việc lớn là cưới vợ, xây nhà, tậu trâu (trâu đây là sự nghiệp, vì nghiệp xưa của các cụ vốn
Tác giả: Bùi Túy Phượng, Trần Minh Thương Khổ sách: 16x24 cm Số trang: 304 trang Năm xuất bản: 2018 Hương Sắc Miền Tây Hương xưa sông nước miền Tây, Hồn quê đọng lại chút
Sách Khám Phá Văn Hóa Nghệ Thuật Hay: Truyện Cổ Xtiêng - Phiên Bản Dành Cho Người Nghiên Cứu Tuyển tập một số truyện cổ, đồng thoại của dân tộc Xtiêng qua sưu tầm điền
Sách Văn Hóa, Nghệ Thuật: Truyện Cổ Xtiêng - Phiên Bản Dành Cho Người Nghiên Cứu Truyện Cổ Xtiêng - Phiên Bản Dành Cho Người Nghiên Cứu Tuyển tập một số truyện cổ, đồng thoại
Những đóng góp của Tạp chí Nam Phong (1917 - 1934) trong việc xây dựng một nền quốc văn mới, phổ biến học thuật, giới thiệu những tư tưởng triết học, khoa học, văn chương,
“… Cuốn sách này lấy tên là “Cái vội của người mình” cũng là để quán triệt tinh thần một cái nhìn dựa hẳn vào những quan sát từ đời sống hàng ngày nhưng đã
Nhà Rông Tây Nguyên Cuốn Nhà rông Tây Nguyên là bước tiếp nối tất yếu cuốn Nhà mồ Tây Nguyên (tác giả: Nguyễn Văn Kự - Lưu Hùng, NXB Thế giới, 2002) để, như nhiều
Con người từ buổi sơ khai đã sinh ra và tồn tại ở khắp nơi trên Trái đất, để có thể sinh tồn, theo một cách rất bản năng, họ kết lại thành bầy đàn
GIỚI THIỆU SÁCH: Kể Chuyện Văn Hoá Việt - Chuyện Ở Của Người Xưa Cuốn Chuyện ở của người xưa giải đáp các câu hỏi: - Người Việt xưa xây nhà như thế nào -
ISBN: 978-604-2-19622-2 Tác giả: Trần Trọng Kim Đối tượng: Thiếu niên (11 – 15) Khuôn Khổ: 16x24 cm Số trang: 620 Định dạng: bìa cứng Trọng lượng: 1155 gram Bộ sách: Việt Nam lược sử
Kể Chuyện Văn Hoá Việt: Chuyện Ở Của Người Xưa ------------ GIỚI THIỆU SÁCH: Kể Chuyện Văn Hoá Việt - Chuyện Ở Của Người Xưa Cuốn Chuyện ở của người xưa giải đáp các
Kể Chuyện Văn Hoá Việt: Chuyện Ở Của Người Xưa ------------ GIỚI THIỆU SÁCH: Kể Chuyện Văn Hoá Việt - Chuyện Ở Của Người Xưa Cuốn Chuyện ở của người xưa giải đáp các
Với bộ sách Nếp cũ gồm: Con người Việt Nam; Tín ngưỡng Việt Nam; Làng xóm Việt Nam; Hộ hè đình đám của tác giả Toan Ánh, Nhà xuất bản Trẻ mong được cung cấp
Với bộ sách Nếp cũ gồm: Con người Việt Nam; Tín ngưỡng Việt Nam; Làng xóm Việt Nam; Hộ hè đình đám của tác giả Toan Ánh, Nhà xuất bản Trẻ mong được cung cấp
Cá Tính Quảng Xứ Quảng trong lịch sử đã là sự chung sống của Chăm-Việt, là cửa ngõ của giao thuơng quốc tế với nhiều bến cảng lớn, nơi Hội An là thành phố toàn
Vấn Vương Hương Vị Bánh Quê Một trong những dấu ấn văn hóa vừa thể hiện nét đẹp ứng xử của người bình dân miền Tây Nam Bộ vừa thể hiện sự phong phú của
Đời của Mệ Mệ là cách gọi của người Huế để chỉ người đã sinh ra ba mẹ m.ình (mệ nội, mệ ngoại) tương đương với ông bà nội ngoại ở các vùng khác. Mệ
TẾT VIỆT ( Bản đặc biệt ) Công ty phát hành: Thái Hà Tác giả: Nhóm tác giả Tạp chí Xưa và Nay Số trang: 308 trang Nhà xuất bản: Thế Giới Khổ: 14
Tứ Trấn Thăng Long Hà Nội “Tứ trấn Thăng Long” hay “Thăng Long Tứ trấn” là cụm từ thường dùng để chỉ bốn di tích, bốn ngôi đền linh thiêng, tiêu biểu trấn giữ bốn
Phụ Nữ Êđê Trong Xã Hội Mẫu Hệ Đã từ rất lâu, người Êđê có mặt ở khắp miền Trung Tây Nguyên, và chủ yếu là ở tỉnh Đăk Lắk. Nguồn gốc dân tộc xuất
Đạo Lý Người Xưa Đạo lý người xưa là Quyển sách giới thiệu vài nét về cuộc đời của Lão Tử và Đạo đức kinh ra đời như thế nào. Bộ sách của Lão Tử
Gương phong tục là một cuốn sách quý chất chứa tinh hoa văn hóa dân gian được kế thừa bởi tấm lòng gìn giữ của tác giả Đoàn Duy Bình - Hàn lâm điển tịch.
Văn Hóa Biển Của Người Việt Vùng Nam Trung Bộ Việt Nam - Bìa Cứng Việt Nam là đất nước có đường bờ biển dài, một phần không nhỏ văn hóa của nước ta gắn
Vi sao con người ai cũng ở trong trạng thái mê mờ? Đó là do họ không hiêu được minh từ dầu tới, chết đi vé đâu. Mỗi ngày bóng dáng bạn thây khi tự
Trong lịch sử hình thành và phát triển của miền Nam Tổ quốc, kể từ những thập niên đầu thế kỷ XVII cho đến ngày Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lý đất Đồng
Trang đầu 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Trang cuối